Από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια! Αλλά για ποιούς;

Των

Γιώργου Μπαλάφα
Κώστα Ζαχαριάδη

Εν μέσω των συναντήσεων των «ηγετών» της Ε.E. πολλοί την παρομοιάζουν με ακυβέρνητο καράβι. Οικονομολόγοι όπως ο Στίγκλιτς και ο Κρούγκμαν προβλέπουν κλυδωνισμούς του ευρωπαϊκού οικοδομήματος! Σε κάθε «λύση» που σοφίζονται «Μερκοζί» και τραπεζίτες ζούμε κωμικοτραγικές στιγμές. Δεν προλαβαίνουν να βγουν από τα γραφεία τους και να πανηγυρίσουν για την «τελική λύση», αρχίζουν να ψάχνουν νέα λύση για τα προβλήματα που η προηγούμενη «λύση» δημιούργησε.

Η συζήτηση σχετικά με την Ευρώπη στο χώρο της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής αριστεράς, έχει παρελθόν και ασφαλώς έχει και μέλλον. Η συγκυρία δικαιώνει πολλά από αυτά που το κόμμα μας ο ΣΥΝ αλλά και η Ευρωπαϊκή μας συμμαχία το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς έχουν πει εδώ και χρόνια και ως συνεδριακές τους αποφάσεις.

Ύφεση, ανεργία, λιτότητα

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Η ανεργία στις χώρες της Ε.Ε αυξάνεται, οι άνθρωποι που ζουν κάτω από τα επίπεδα της φτώχιας πληθαίνουν, όλο και πιο πολλές χώρες υποβαθμίζονται από τους γνωστούς αγνώστους των οίκων αξιολόγησης . Η Ε.Ε εισέρχεται σε νέα φάση ύφεσης, η λιτότητα προβάλλεται ως μόνη λύση• για ανάπτυξη ούτε λέξη. Κανένας δεν πιστεύει πως η νέα συνθήκη , η « Συνθήκη για την σταθερότητα, τον συντονισμό και την διακυβέρνηση στην οικονομική και νομισματική ένωση» όπως τιτλοφορείται θα έχει στο επίκεντρό της τον πολίτη.

Δημοκρατία το ζητούμενο

Σήμερα το δημοκρατικό έλλειμμα στην Ευρώπη μεγαλώνει. Οι αποφάσεις που αφορούν το σύνολο των χωρών αποφασίζονται στις διμερείς ή τριμερείς συναντήσεις. Τα κέντρα λήψης αποφάσεων δεν είναι δημοκρατικά νομιμοποιημένα. Όσοι βλέπουν την Ευρώπη σαν το δρόμο για την παράκαμψη της δημοκρατικής νομιμοποίησης των πολιτικών τους αντί να οικοδομήσουν μια «δική τους» Ευρώπη, όπως λογικά επιθυμούν, διαλύουν την Ευρώπη.

Η απάντηση στα διευθυντήρια και το γερμανικό ηγεμονισμό είναι η δημοκρατική εμβάθυνση και η αλληλεγγύη των λαών. Οι πολίτες στην ΕΕ δεν πρέπει να είναι απλοί παρατηρητές. Οφείλουν να πιέζουν με την παρέμβασή τους και να συμβάλλουν στη διαμόρφωση και την αλλαγή των συσχετισμών στο πεδίο της πολιτικής, της κοινωνίας, των κινημάτων και των ιδεών. Η ενίσχυση των εξουσιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η δυνατότητά του να έχει χαρακτηριστικά «κυβερνώσας Ευρωβουλής» σε συνδυασμό με την κατάργηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (commission) θα αποτελέσει ένα μεγάλο βήμα δημοκρατίας και θα επιτρέψει την κοινωνική λογοδοσία των κυβερνώντων στους λαούς της Ε.Ε.

Η Αριστερά που απορρίπτει την νεοφιλελεύθερη προσέγγιση των «Μερκοζί» δεν προτείνει τη διαχείριση της οικονομίας με ελλειμματικούς προϋπολογισμούς και με συνεχή δανεισμό – χρέη. Αυτή τη στιγμή σε πανευρωπαϊκό επίπεδο με πρόφαση τα υπαρκτά προβλήματα των ελλειμμάτων και των χρεών επιχειρείται να εγκαθιδρυθεί μια νέα πολιτική ισορροπία που συρρικνώνει εργασιακά δικαιώματα και συντρίβει το κοινωνικό κράτος.

Υπάρχει εναλλακτική…

Ο δημοκρατικός έλεγχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία μπορεί να αποτελέσει ανάχωμα ενάντια στην κερδοσκοπία που διενεργείται με τα κρατικά ομόλογα είναι επιτακτική ανάγκη. Ένα ευρωπαϊκό δημόσιο ταμείο ή τράπεζα με σκοπό την κοινωνική, οικολογική και αλληλέγγυα ανάπτυξη θα μπορούσε να δώσει ανάσα στην οικονομική ασφυξία που επικρατεί στην ΕΕ. Η δημιουργία ενός δημόσιου πιστωτικού πόλου, μπορεί να αποτελέσει κλειδί για τη χρηματοδότηση της δημιουργίας θέσεων εργασίας, δημοσίων υπηρεσιών καθώς και ενός οικολογικού μετασχηματισμού.

Θεωρείται από κάποιους ακόμα και στην αριστερά ότι το πρόβλημα είναι το νόμισμα και ο πιο εύκολος στόχος κριτικής και καταγγελίας είναι «έξω από την ΕΕ, το Ευρώ». Μετά θα έχουμε ελεύθερα χέρια μας για να ασκήσουμε πολιτική. Αλήθεια πόσο ελεύθερα θα ήταν τα χέρια, ποιοι πόροι θα μπορούν να κινητοποιηθούν, σε ποιο και σε πόσο υποτιμημένο «εθνικό» νόμισμα; Τι θα γίνει με το έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου, ενεργειακού ισοζυγίου, την αλλαγή στις διεθνείς ισορροπίες και την εξωτερική πολιτική;

Όχι στην Ευρώπη των πολέμων και των εθνικισμών

Η ευρωπαϊκή ιστορία έχει ήδη αποδείξει ότι αυτή η πολυεπίπεδη κρίση που βιώνουμε μπορεί να οδηγήσει σε κρίση του πολιτισμού και δημοκρατίας και την επιστροφή σε σοβινισμούς, εθνικισμούς, ιδεοληψίες και σκοταδισμό. Ας μην ξεχνάμε, η λήθη είναι ο καλύτερος σύμμαχός του ολοκληρωτισμού. Για χιλιάδες χρόνια η Ευρώπη μαστιζόταν από πολέμους μεταξύ των διαφορετικών φυλών, εθνοτήτων, θρησκευτικών ρευμάτων κλπ. Η μακρά ειρήνη που διανύει αυτή η γεωγραφική περιοχή του πλανήτη είναι κατάκτηση που πρέπει να διευρυνθεί και χρονικά και γεωγραφικά. Η μείωση των εξοπλιστικών δαπανών είναι επιβεβλημένη. Η πολεμική βιομηχανία πάνω στην οποία στηρίζονται εν μέρη σήμερα τα πλεονάσματα της Γερμανίας αλλά εν μέρη και τα ελλείμματα της Ελλάδας δεν μπορεί να εντάσσεται σε μια βιώσιμη στρατηγική για την Ε.Ε.

Η νέα διεθνής πραγματικότητα

Το τέλος του ψυχρού πολέμου στις αρχές της δεκαετίας του 90, οδήγησε σε έναν κόσμο υπό την ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού και την μονοκρατορία των ΗΠΑ. Στις αρχές της πρώτης δεκαετίας της τρίτης χιλιετίας και ως αποτέλεσμα της επιτάχυνσης της οικονομικής παγκοσμιοποίησης άρχισε η μετάβαση σε ένα πολυπολικό κόσμο. Η Κινά, η Ινδία, η Βραζιλία, η Ρωσία αναδεικνύονται σε οικονομικούς κολοσσούς. Η αλλαγή στις Αραβικές χώρες περί την Μεσόγειο και ο ηγετικός ρόλος που επιδιώκει να παίξει η Τουρκία, ως κράτος «πρότυπο» του κοσμικού Ισλάμ αλλάζουν άρδην το status quo στα σύνορα της Ε.Ε. Η Ευρώπη έχει τη δυναμική να διαχειριστεί την αναπόφευκτη μετακίνηση του κέντρου βάρους της ανθρωπότητας ανατολικά, αναζητώντας για τους Ευρωπαίους μια καλύτερη θέση παγκοσμίως.

Όταν αναφερόμαστε στην Ευρώπη δεν μπορούμε να την σχετίζουμε μόνο με όρους οικονομικής και νομισματικής σχέσης. Η κοινωνική και πολιτισμική αναφορά των ευρωπαϊκών λαών έχει ήδη δημιουργήσει κεκτημένα. Ας είμαστε ειλικρινείς, το «ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο», είναι το καλύτερο στον κόσμο (απ αυτά που βιώσαμε μέχρι σήμερα), και αυτό που βρίσκεται εγγύτερα στα οράματα και τις διεκδικήσεις της αριστεράς. Ένα πρότυπο που διαμορφώθηκε ιστορικά με την καθοριστική συμβολή και της ίδιας της αριστεράς με όλες της τις εκδοχές.

Η Ευρώπη των λαών της οφείλει να οικοδομείται και να βασίζεται στις αρχές της δημοκρατίας , της αλληλεγγύης , την ανάγκη της ευρωπαϊκής αυτονομίας στη διεθνή πολιτική, τις αρχές που απορρέουν από την Αναγέννηση και το Διαφωτισμό, τα δικαιώματα στη διαφορετικότητα, την αειφόρο- βιώσιμη ανάπτυξη, τις βαθιές αλλαγές παραγωγικού και κοινωνικού «μοντέλου» που επιβάλλει η κλιματική αλλαγή.

http://ecoleft.wordpress.com